Hướng dẫn cách lập hóa đơn Chiết khấu thương mại theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Nghị định 123/2020/NĐ-CP, chi tiết từng trường hợp như: Chiết khấu từng lần, cuối kỳ, điều chỉnh kỳ sau ...
.png "cách lập hóa đơn chiết khấu thương mại")
Chiết khấu thương mại phải trả là khoản doanh nghiệp giảm giá so với giá bán niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn hoặc giá trị lớn.
Quy định về hóa đơn hiện nay như sau:
Theo điểm a khoản 3 điều 1 của Nghị định 70/2025/NĐ-CP (sửa đổi khoản 1 điều 4 Nghị định 123/2020/NĐ-CP) có hiệu lực từ ngày 01/06/2025
"Khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn để giao cho người mua (bao gồm cả các trường hợp hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng hóa dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa) và các trường hợp lập hóa đơn theo quy định tại Điều 19 Nghị định này. Hóa đơn phải ghi đầy đủ nội dung theo quy định tại Điều 10 Nghị định này. Trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử phải theo định dạng chuẩn dữ liệu của cơ quan thuế theo quy định tại Điều 12 Nghị định này."
Theo điểm đ khoản 6 điều 10 NĐ 123/2020/NĐ-CP
"đ) Trường hợp cơ sở kinh doanh áp dụng hình thức chiết khấu thương mại dành cho khách hàng hoặc khuyến mại theo quy định của pháp luật thì phải thể hiện rõ khoản chiết khấu thương mại, khuyến mại trên hóa đơn. Việc xác định giá tính thuế giá trị gia tăng (thành tiền chưa có thuế giá trị gia tăng) trong trường hợp áp dụng chiết khấu thương mại dành cho khách hàng hoặc khuyến mại thực hiện theo quy định của pháp luật thuế giá trị gia tăng."
Theo khoản 13 điều 1 của Nghị định 70/2025/NĐ-CP (sửa đổi bổ sung điều 19 Nghị định 123/2020/NĐ-CP) có hiệu lực từ ngày 01/06/2025
"Trường hợp việc chiết khấu thương mại căn cứ vào số lượng, doanh số hàng hóa, dịch vụ thì số tiền chiết khấu của hàng hóa, dịch vụ đã bán được tính điều chỉnh trên hóa đơn bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp sau đảm bảo số tiền chiết khấu không vượt quá giá trị hàng hóa, dịch vụ ghi trên hóa đơn của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp sau hoặc được lập hóa đơn điều chỉnh kèm theo bảng kê các số hóa đơn cần điều chỉnh, số tiền, tiền thuế điều chỉnh. Bảng kê được lưu tại đơn vị và xuất trình khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu. Căn cứ vào hóa đơn điều chỉnh, bên bán và bên mua kê khai điều chỉnh doanh thu mua, bán, thuế đầu ra, đầu vào tại kỳ lập hóa đơn điều chỉnh."
Có 3 trường hợp cụ thể như sau:
1. Nếu chiết khấu thương mại theo từng lần mua:
- Hàng hoá, dịch vụ áp dụng hình thức chiết khấu thương mại dành cho khách hàng thì trên hóa đơn GTGT ghi giá bán đã chiết khấu thương mại dành cho khách hàng, thuế GTGT, tổng giá thanh toán đã có thuế GTGT.
VD: Ngày 20/3/2026 Công ty Kế toán Thiên Ưng tổ chức chương trình như sau: Khách hàng mua từ 10 máy tính ACER trị giá 10.000.000/1 chiếc (giá chưa có thuế), chiết khấu thương mại ngay 10%.
- Công ty B mua 10 máy tính ACER, theo hợp đồng thì được chiết khấu thương mại ngay 10%. (là 1.000.000/chiếc)
=> Giá bán chưa thuế là: 10.000.000 – 1.000.000 = 9.000.000/chiếc.
Cách viết hoá đơn chiết khấu thương mại cụ thể như sau:
|
STT
|
Tên hàng hóa, dịch vụ
|
Đơn vị tính
|
Số lượng
|
Đơn giá
|
Thành tiền
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6=4x5
|
|
01
|
Máy tính ACER
|
chiếc
|
10
|
9.000.000
|
90.000.000
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Cộng tiền hàng: 90.000.000
|
|
Thuế suất GTGT: .8 % , Tiền thuế GTGT: 7.200.000
|
|
Tổng cộng tiền thanh toán 97.200.000
Số tiền viết bằng chữ:.....Chín mươi bảy triệu hai trăm nghìn đồng.
|
2. Nếu chiết khấu thương mại căn cứ vào số lượng, doanh số:
- Nếu việc chiết khấu thương mại căn cứ vào số lượng, doanh số hàng hoá, dịch vụ thì số tiền chiết khấu của hàng hoá đã bán được tính điều chỉnh trên hoá đơn bán hàng hoá, dịch vụ của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp sau.
=> Trường hợp 2 này sẽ có 2 tính huống như sau:
a) Nếu số tiền chiết khấu thương mại Nhỏ hơn số tiền trên hoá đơn cuối cùng => Sẽ trừ số tiền chiết khấu đó vào hoá đơn cuối cùng
b) Nếu số tiền chiết khấu thương mại Lớn hơn số tiền trên hoá đơn cuối cùng => Sẽ phải lập 1 hoá đơn điều chỉnh giảm kèm bảng kế các hoá đơn trước đó.
- Doanh nghiệp phải theo dõi riêng khoản chiết khấu thương mại mà doanh nghiệp chi trả cho người mua nhưng chưa được phản ánh là khoản giảm trừ số tiền phải thanh toán trên hóa đơn.
Khoản chiết khấu thương mại cần phải theo dõi riêng thường phát sinh trong các trường hợp như:
+ Số chiết khấu thương mại người mua được hưởng lớn hơn số tiền bán hàng được ghi trên hóa đơn lần cuối cùng. Trường hợp này có thể phát sinh do người mua hàng nhiều lần mới đạt được lượng hàng mua được hưởng chiết khấu và khoản chiết khấu thương mại chỉ được xác định trong lần mua cuối cùng;
+ Các nhà sản xuất cuối kỳ mới xác định được số lượng hàng mà nhà phân phối (như các siêu thị) đã tiêu thụ và từ đó mới có căn cứ để xác định được số chiết khấu thương mại phải trả dựa trên doanh số bán hoặc số lượng sản phẩm đã tiêu thụ.
Chi tiết 2 tình huống như sau:
Tình huống 1:
VD: Ngày 20/3/2026 Công ty A ký hợp đồng số 001/A với Công ty B: Nếu mua 10 máy tính ACER trị giá 10.000.000/1 chiếc (giá chưa có thuế) sẽ chiết khấu thương mại 5% = (10tr x 10 chiếc) x 5% = 5.000.000
- Ngày 20/3/2026: Công ty B mua 2 chiếc. (Lần này chưa đủ số lượng nên chưa được chiết khấu, vẫn xuất hoá đơn với giá 10.000.000 như bình thường)
- Ngày 25/3/2026: Công ty B mua 5 chiếc. (Lần này cũng chưa đủ số lượng nên chưa được chiết khấu, vẫn xuất hoá đơn với giá 10.000.000 như bình thường)
- Ngày 30/3/2026: Công ty B mua 3 chiếc (Lần này đã đủ 10 chiếc, như vậy là được chiết khấu thương mại 5%)
=> Vì số tiền chiết khấu thương mại là (5.000.000) Nhỏ hơn số tiền trên hoá đơn lần cuối cùng (30tr) => Nên khi viết hoá đơn lần cuối cùng này sẽ trừ phần chiết khấu thương mại 5% của toàn bộ hợp đồng.
Cách viết hoá đơn chiết khấu thương mại lần cuối cùng như sau:
|
STT
|
Tên hàng hóa, dịch vụ
|
Đơn vị tính
|
Số lượng
|
Đơn giá
|
Thành tiền
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6=4x5
|
|
01
|
Máy tính ACER
|
chiếc
|
3
|
10.000.000
|
30.000.000
|
|
|
(Chiết khấu thương mại 5% theo hợp đồng số 001/A ngày 20/3/2026)
|
chiếc
|
10
|
500.000
|
5.000.000
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Cộng tiền hàng: 25.000.000
|
|
Thuế suất GTGT: .8 % , Tiền thuế GTGT: 2.000.000
|
|
Tổng cộng tiền thanh toán 27.000.000
Số tiền viết bằng chữ: Hai mươi bảy triệu đồng.
|
Tham khảo thêm tại Công văn 3415/CTBDI-TTHT ngày 8/11/2022 của Cục thuế tỉnh Bình Định
Tình huống 2:
- Nếu số tiền chiết khấu thương mại Lớn hơn số tiền trên hoá đơn cuối cùng => Sẽ phải lập 1 hoá đơn điều chỉnh giảm kèm bảng kế các hoá đơn trước đó => Tình huống này các bạn xử lý như phần 3 bên dưới nhé
3. Nếu kết thúc chương trình (kỳ) khuyến mãi mới lập hoá đơn:
- Trường hợp số tiền chiết khấu được lập khi kết thúc chương trình (kỳ) chiết khấu hàng bán thì được lập hoá đơn điều chỉnh kèm bảng kê các số hoá đơn cần điều chỉnh, số tiền, tiền thuế điều chỉnh.
- Căn cứ vào hoá đơn điều chỉnh, bên bán và bên mua kê khai điều chỉnh doanh số mua, bán, thuế đầu ra, đầu vào.
VD: Ngày 20/3/2026 Công ty A ký hợp đồng số 001/A với Công ty B: Nếu mua 10 máy tính ACER trị giá 10.000.000/1 chiếc (giá chưa có thuế) sẽ chiết khấu thương mại 12% = (10tr x 10 chiếc) x 12% = 12.000.000
- Ngày 20/3/2026: Công ty B mua 4 chiếc. (Lần này chưa đủ số lượng nên chưa được chiết khấu, vẫn xuất hoá đơn với giá 10.000.000 như bình thường)
- Ngày 25/3/2026: Công ty B mua 5 chiếc. (Lần này cũng chưa đủ số lượng nên chưa được chiết khấu, vẫn xuất hoá đơn với giá 10.000.000 như bình thường)
- Ngày 30/3/2026: Công ty B mua 1 chiếc (Lần này đã đủ 10 chiếc, như vậy là được chiết khấu thương mại 12%)
=> Vì số tiền chiết khấu thương mại là (12.000.000) Lớn hơn số tiền trên hoá đơn lần cuối cùng (10tr)
=> Nên Công ty A sẽ xuất hoá đơn lần cuối cùng ngày 30/3 theo giá chưa chiết khấu là 10tr.
=> Tiếp đó sẽ xuất 1 hoá đơn thể hiện cho phần chiết khấu này.
Hóa đơn chiết khấu được lập như sau:
|
STT
|
Tên hàng hóa, dịch vụ
|
Đơn vị tính
|
Số lượng
|
Đơn giá
|
Thành tiền
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6=4x5
|
|
01
|
Chiết khấu thương mại 12% theo hợp đồng số 001/A ngày 20/3/2026
|
|
|
|
12.000.000
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Cộng tiền hàng: 12.000.000
|
|
Thuế suất GTGT: .8 % , Tiền thuế GTGT: 960.000
|
|
Tổng cộng tiền thanh toán 12.960.000
|
Lưu ý: Khi lập hóa đơn với khoản "chiết khấu thương mại" thì không ghi dấu âm đối với giá trị chiết khấu thương mại
Tham khảo thêm tại Công văn 6276/CTTPHCM-TTHT ngày 02/06/2022 của Cục thuế TP. HCM
II. Cách kê khai và hạch toán các bạn xem chi tiết tại đây:
Cách hạch toán chiết khấu thương mại
Cách kê khai thuế chiết khấu thương mại
CÔNG TY KẾ TOÁN THIÊN ƯNG
Chuyên đào tạo kế toán thực hành thực tế